جمهوری اسلامی ایران علل و عوامل پیدایش
عوامل مختلفی برای انقراض حکومت پهلوی و پیدایش جمهوری اسلامی ذکر شده است شاید بسیاری از عوامل نیاز به گذشت زمان دارد تا گفته شوند اما مهمترین عواملی که تا کنون ذکر شده است را میتوان این چنین بر شمرد.
۱: برخي نقش شعار حقوق بشر كارتر را عامل اساسی میدانند. در زمانی که جنش مردم ایران در حال شکل گیری بود امریکا با نفوذ خود در ایران مانع از سرکوب مردم میشد و کم کم جنش پراکنده مردم ایران متمرکز شد زمانی شاه به خود آمد که شاید دیگر دیر شده بود امریکا از قدرت یافتن بیشتر حکومت پهلوی میترسید حکومتی که قدرت منطقه خاور میانه بود و میرفت تا به یک قدرت نظامی جهانی تبدیل شود در این زمان کارتر با شعارهای بشر دوستانه خود سعی در حمایت از انقلاب مردم ایران داشت ،
۲: بروز مرض سرطان در شاه. شخصیت اول مملکت که تا قبل از آن در باورهای شخصی خود . خود را فردی خاص و مورد توجه ائمه و خدا میدانست با بروز سرطان این باور خود را از دست داد و دچار دوگانگی شخصیتی شد و در روزهایی که بحران به اوج خود رسیده و نیاز به یک فرد مقتدر بود دیگر شاه کفایت لازم را نداشت
۳: اقدامات سريع شاه در مدرنيزاسيون ايران در چند سال پایانی حکومت پهلوی از عوامل دیگر زمینه ساز باید بدانیم شاه ایران که آرزوی پیشرفت و قدرت ایران را در سر داشت و در زمان حکومت خود به هر در میزد آوردن مستشاران خارجی خریدن تکنولوژی و امتیازهایی که به امریکا میداد طرح اصلاح اراضی و ... موارد دیگر همه از این آرزو منشا میگرفت اما هرگز شاه سعی نکرد مردم را برای پیشرفت اماده کند شاید اکثریت مردم ایران که قشری سنتی و کارگر بودن این تکنو لوژی را با این سرعت نتوانستن بپذیرند و ان را با غرب زدگی و تهی شدن فرهنگی یکی میدانستند
۴:عدم توجه به میدان جنگ رسانه . از دیگر عوامل میتوان عدم توجه شاه به رسانه ها بود رسانه هایی که کم کم سعی در چهره کردن خمینی داشتن رسانه هایی همچون بی بی سی که با حرکت هدفمند خود نظرها را به سمت آیت الله خمینی جلب میکردند
۵: از دیگر عوامل سرکوب حزب توده باید دانست حزبی که قدرت و نفوذ سیاسی زیادی داشت شاه با سرکوب این حزب قدرت این حزب را بر علیه خود بسیج کرد
۶:عدم توجه به مذهب مردم . شاه به دلیل گسستن از فرهنگ خودی و رو آوردن به فرهنگ بیگانه سعی در شبیه سازی فرهنگی داشت و این با اعقاید و دستورات علمای اسلام متضاد بود این عامل را میتوان در پررنگ کردن نقش خمینی ماثر دانست
منابع:
خاطرات شاه
نویسنده :مهدی زارع
